Erbaa Narince Bağ Yaprağı İnsan ve Hayat Dergisinde

Erbaa Bağ Yaprağı
Erbaa Bağ Yaprağı

Bağ Yaprağının Ana Vatanı: Erbaa

Sarmalarda kullanılan bağ yaprağının en kalitelisi Narince cinsi Tokat’ın Erbaa ilçesinde bulunuyor. İlçenin özelliği ise farklı arazi yapısı ve ikliminin yanında tektonik volkanlardan oluşan ova üzerine kurulmasıdır.

İnsan ve Hayat Dergisi haziran sayısında Erbaa’da yetişen bağ yaprağına geniş yer ayırdı. Adem Yolcu’nun kaleme aldığı “Sarmayı Yemeden Bağını Sor ‘Erbaa Bağ Yaprağı’” başlığını taşıyan yazıda bağ yaprağının ana vatanının Erbaa olduğu anlatılıyor. “Meşhur Erbaa bağ yaprağını duymadıysanız, sakın zeytinyağlı sarma yedim demeyin. Çünkü Narince cinsi teveklerden toplanan mahsulün kalitesi, Erbaa bağ yaprağını ihracata kadar ulaştıran bir sektör durumuna getirdi.” denilerek Narince cinsinin kendi iklim ve coğrafyasında yetişen yaprağın lezzetli bir tür olduğunu belirtiliyor. Yazıda şu önemli bilgilere yer veriliyor:

Erbaa Bağ Yaprağında Marka Oldu

Tokat yöresinde yapılan araştırmada, 44 üzüm çeşidinin yetiştiği, Narince çeşidinin ise bölge üretiminin yaklaşık yüzde 90’ını oluşturduğu biliniyor. Bu aynı zamanda en kaliteli sarmalık yaprağa sahip cinstir. Narince üzüm çeşidinin salamuralık yaprağı, iç ve dış piyasada aranan bir marka olmuş.

Coğrafya dersinde tektonik ovalar diye misal verilen Kuzey Anadolu fay hattı üzerinde yer alan Niksar ve Erbaa ovaları Türkiye’de salamuralık bağ yaprağının en önemli yetiştirme merkezleri arasında yer alıyor. Kelkit ve Tozanlı çayları birleşerek Yeşilırmak’a katıldığı yerde bağcılık, sulama ihtiyacı olmadan yapılıyor.

Erbaa, kuzey kısmında yer alan Karınca Dağı ile güneyindeki Sakarat ve Boğatlı dağları arasında bir çanak gibidir. Deniz etkisi Yeşilırmak vadisinden gelen hava ile iklimi yumuşatmaktadır. Erbaa’nın dağlarla çevrili olması ve 245 rakımı, mikroklima iklim özelliği Erbaa bağ yaprağının bir marka haline gelmesini sağlamıştır.

Üzümden Önce Yaprağı Kazandırıyor

Tokat’ta bağ yaprağı yıllık, yaklaşık 50 milyon liralık bir gelir kapısı açmış durumda. Üzümün kilosunun en fazla 1.5 lira olduğu zamanlarda, bağ yaprağının kilosu 3 liradan başlıyor. Üzümün tonajı yüksek olduğundan kazanç hemen hemen aynıya geliyor. Ancak bağ yaprağı ile beraber üzüm satışı da dikkate alınırsa kazanç da ona göre artıyor.

Bağcılığın Piri Şemseddin Şahin Amca

Erbaa’nın dağ yamacına kurulu, ovaya hakim konumda, yetiştirdikleri mahsullerle müsemma, üzüm gibi dizilmiş Salkımören Ballıbağ, Üzümlü ve Bağpınar köyleri bağcılığa daha çok zaman ayırıyorlar. Ballıbağ köyünden 66 yaşındaki Şemseddin Şahin Amca bağcılığın pirlerinden. 13 dönüm bağda 10 yaşından beri bağcılık ile uğraşıyor.

‘Yalancı bahar sebebi ile ocak ayında çiçek açtı, martta yağan kar ile çiçekler yandı. Sonra tekrar bağlar filiz vermeye başladı.” Diyerek bağcılığın iklim şartlarına olan bağlılığını anlatıyor.

Eskiden beri Narince cinsi tevekler Erbaa bağlarında üzüm veriyor. Narince tevek yaprağının bu kadar çok tercih edilmesinin sebebi ismi gibi narin ve ince olmasından ileri geliyor. Diğer cins teveklerin yaprakları damarlı ve kalın yapraklı.

Usûl Bilenler Üzüm Kadar Mahsul Alıyorlar

Bağlarda ana ürün olarak yaprağı, yan ürün olarak ise üzüm üretimini esas alan bir yetiştiricilik hakim. Üzüm kalitesini düşürmeden, ekonomik olan miktarda salamuralık yaprak toplanması ise ustalık istiyor.

İlk toplama Mayısın 25’inde yapılıyor. 10-15 gün aralıklarla 5 boy toplamaya devam ediliyor. Yapraklar elle tek tek toplanıyor. Solmasın diye sabahın erken saatleri ile ikindiden sonraki vakitler bekleniyor.

Bağ yaprakları ilk toplamadan son toplamaya adar, büyükten küçüğe doğru şekil alıyor. Üzüm olgunlaşmaya başlayınca yaprak toplama yerini üzüm hasadına bırakıyor. Şunu söylemeden geçmeyelim; en kaliteli sofralık üzüm de bu teveklerden çıkıyor.

Yaprağın Dostu Sıcak Tuzlu Su

Taze toplanan bağ yaprağı ağzı geniş varillere yerleştirip üzerine yeterli miktarda tuz konuyor, belirli bir sıcaklık değerindeki su üzerinden dökülerek yavaş yavaş tuzlu su ile birlikte haşlanması sağlanıyor.

Bu şekilde takribi 1 gün güneş görmeyen bir yerde muhafaza ediliyor. Daha sonra bu varillerden çıkarılan haşlanmış yapraklar yine aralarına tuz serpiştirilerek çift katlı özel naylon çuvallara yerleştirilerek ağzı sıkıca kapatılarak vakumlanıyor. Özel firmalara satışlarda bu vakumlamayı ve paketlemeyi firma kendisi yapıyor.

Kaliteli Yaprağın Sırrı Toprağında

Şemseddin Amca, en iyi hasadım dediği 15 dönüm bağdan yaklaşık 5000-7000 kg arası bağ yaprağı toplarken, 12 tona yakın üzüm hasat etmiş. Şemseddin Amca, piyasada Erbaa bağ yaprağı etiketi ile satılan ürünlerin olduğunu söyleyip, ilave ediyor. “Diğer bölgelerden bağ yaprağı işi yapmak isteyenler Narince dikmeli; ancak ilk önce toprak ve iklim şartları dikkate alınmalı. Narince için en iyi toprak ve iklim şartları Erbaa’da olduğu için Erbaa’nın iklim şartları numune alınmalıdır. Erbaa’nın kendi yöresine ait bir sarma usulü var ki bunu yemek için Erbaa’ya gitmek biraz zahmetli olacağından artık herkesin bildiği zeytinyağlı sarma yemeden önce ‘Hangi bağ yaprağı?’ diye sormalısınız.”

Erbaa Narince Bağ Yaprağı Coğrafi İşaret Başvurusu

yapraksitesi2017
Tokat’ın Erbaa ilçesinde üretilen ve ilçe ekonomisine yılda yaklaşık 100 milyon lira katkı sağlayan Erbaa Narince Bağ Yaprağı için Türk Patent Enstitüsüne (TPE) yapılan coğrafi işaret başvurusu TPE’nin Resmi Coğrafi İşaret ve Geleneksel…

Tokat’ın Erbaa ilçesinde üretilen ve ilçe ekonomisine yılda yaklaşık 100 milyon lira katkı sağlayan Erbaa Narince Bağ Yaprağı için Türk Patent Enstitüsüne (TPE) yapılan coğrafi işaret başvurusu TPE’nin Resmi Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün bülteninde yayımlandı.

2016 Haziran ayında Erbaa yaprağına coğrafi işaret alınması için yapılan başvuru Türk Patent Enstitüsü tarafından yapılan incelemelerin ardından bugün TPE’nin resmi Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün adlı bülteninde yayımlandı. TPE’nin yayımladığı bültenin ardından 6 aylık itiraz süresi başladı. Erbaa Narince Bağ Yaprağı 6 aylık sürenin ardından kesin olarak coğrafi işaret almış olacak.

Erbaa yaprağının hak ettiği gibi kendi adıyla anılacağını ifade eden Erbaa Belediye Başkanı Hüseyin Yıldırım,”Bu gün Erbaa’nın günü. Artık Türkiye’nin en lezzetli yaprağı hak ettiği gibi kendi adıyla anılacak. Tüm Türkiye’de adından söz ettiren Erbaa yaprağının coğrafi işaret alması için 2016 Haziran ayında Türk Patent Enstitüsüne başvurumuzu yapmıştık. İncelemelerin ardından bugün başvurumuz TPE’nin resmi bülteninde yayımlandı. Şimdi 6 aylık itiraz süreci başladı.

6 aylık sürenin sonunda Erbaa yaprağı kesin olarak tescillenmiş olacak. Tüm Erbaa’nın merakla beklediği bir haberdi bu. Erbaalı çiftçilerimiz ürettikleri ürünün hak ettiği noktaya gelmesini istiyorlardı. Hemşerilerimizin bu hassasiyetini ve kentimizin marka değerinin kendi adıyla anılmasının en doğrusu olacağını göz önüne alarak gereken çalışmaları yaptık”dedi.

Kaynak : http://www.erbaadan.com/tokat/erbaa-yapragina-cografi-isaret-basvurusu-h635227.html

Tokat yaprağı organik üretilecek

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (GOÜ) Ziraat Fakültesi Dekanı Ali Kasap “üretici eliyle organik asma yaprak üretim projesi” ile birlikte 2016 yılında ilk organik yaprakların üretileceği müjdesini verdi.

13697

Kasap, yaptığı açıklamada bağcılıkta önemli marka ürün olan Tokat yaprağını organik olarak yetiştirmek için çalışmalara başladığını söyledi. Organik yaprağın bağcılıkta önemli olduğunun altını çizen Kasap, “Yaprağımızın zarar görmesini istemiyoruz.

Organik Tokat yaprağı yetiştirme konusunda çalışmalarımız var. Yaklaşık 10 dekarlık bir alanda bağ yaprağı üretim alanı ve tesisi de geliştirdik. Fidanların hasadını depoladık.

Çiftçiye aktaracağız. Bunun da müjdesini vermiş olalım.” dedi.
Kasap, fidan yetiştirmekle beraber fidancı da yetiştirmek istediklerini belirterek, bölge çiftçisinin hem fidancı olmasını hem kendilerinin öğrenmesini hem de üretime katkılarının olmasını istediklerini belirtti.

Tokat’ta Karayatak bölgesinde bir çiftçiyle anlaştıklarını ve oraya organik bağ yaprağı üretim alanı koyduklarını kaydeden Kasap, şöyle devam etti:
“Bu da özel idaremizin desteklerinden oluşmuş oldu. Çevre düzenlemesini de yaptık.

Kontrollü bir şekilde 2-3 yıl süreyle bu çiftçimizi kontrol edeceğiz. Organik bağ yaprağı yetiştirme konusunda örnek model olacak ve çevredeki çiftçilerimize destek olmuş olunacak.”

Kasap, proje kapsamında Niksar ve Erbaa’da da birer tane köy tespit edeceklerini söyleyerek, “Bu köyler bağcılığa yatkın ve uygun olacak köyler olacak. O köylerden de dörder tane çiftçi seçeceğiz. O çiftçilere organik bağ yaprağı organik üzüm nasıl yetiştirilir konusunda alt yapısını oluşturup, eğitim vereceğiz.

Böylece Niksar ve Erbaa’ya doğru organik bağ yaprağımızı götürmüş olup yaygınlaştıracağız” ifadelerini kullandı.


Erbaalılar Yaprağına Sahip Çıktı

Erbaa Yaprağını Yedirir İsmini Yedirmeyiz

Tokat’ın Erbaa ilçesinde ürettikleri asma yaprağının tescillenmesinin önüne geçildiğini öne süren “Erbaa Yaprağına Sahip Çıkıyor Platformu”, Cumhuriyet Meydanı’nda düzenledikleri basın açıklamasıyla Tokat Valisi Cevdet Can’a tepki gösterdi.

erbaa-yapragi-erbaa2016

Erbaa’da asma yaprağı üretimi yapan çiftçiler ürettikleri asma yaprağının ‘Erbaa Yaprağı’ ismiyle tescillenmek yerine Vali Cevdet Can’ın kararıyla ‘Tokat Yaprağı’ ismiyle tescil edilmek istendiğini iddia ederek Vali Can’a tepki gösterdi.

Cumhuriyet Meydanı’nda düzenlenen basın açıklamasına Erbaa Ticaret ve Sanayi Odası, Ziraat Odası, Esnaf ve Sanatkarlar Odası, Erbaa Narince Bağ Yetiştiricileri Derneği, Şoförler Odası, Erbaaspor Kulübü, Güreş İhtisas Kulübü, Muhtarlar Derneği, Muhtarlar, çiftçiler, vatandaşlar ve İstanbul’dan Erbaa’ya gelen Erbaa Dernekler Federasyonu ile Erbaa Köy Dernekleri destek verdi.

Erbaa’da asma yaprağı üretiminden yılda 100 milyon TL’lik gelir elde eden çiftçiler, ürünlerinin coğrafi işaret ve marka tescilinin olmaması sebebiyle pazarlama sorunu yaşadı. Pazarlama sorunlarının çözülmesi için girişimde bulunan çiftçilerin geçen yıllarda Türk Patent Enstitüsü’ne yaptığı tescil talebi reddedildi.

Tokat Valisi Cevdet Can’ın Erbaa ziyareti sırasında konuyu yeniden gündeme getiren çiftçiler, Tokat Valisi’nden marka tesciliyle ilgili yardım istedi.

erbaa-yapragi25032016

Ancak Vali Can’ın asma yaprağını ‘Erbaa Yaprağı’ olarak tescillettirmek yerine ‘Tokat Yaprağı’ ismiyle tescillettirmek için girişimde bulunduğu iddiaları ilçe sakinlerinin tepkisini çekti.

Üretimini Erbaa’da yaptıkları ürünün aynı adla anılmasını isteyen çiftçilere çok sayıda STK ve vatandaş destek verdi. Cumhuriyet Meydanı’nda düzenlenen basın açıklamasından önce ilçeye bağlı Ballıbağ, Üzümlü ve Bağpınar köylerden minibüslerle meydana gelen çok sayıda kadın tepkilerini dile getirmek için meydana sofra kurup yaprak sardı.

Kadınlar sardıkları yaprakları vatandaşlara ikram etti.

tokat-yapragi-vitrin

Erbaa Yaprağına Sahip Çıkıyor Platformu adına hazırlanan basın bildirisini Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Gökalp Coşkun okudu. Yaprak ve üzüm satışının ilçe ekonomisine katkısı 100 milyon TL civarında olduğunu ifade eden Coşkun, “Erbaa Ticaret ve Sanayi Odası, Ziraat Odası Başkanlığı, Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı, Şoförler Odası Başkanlığı, Erbaa Narince Bağ Yetiştiricileri Derneği, Köy Muhtarları ve İstanbul’dan buraya kadar gelen değerli Dernek Başkanlarımız ile beraber Coğrafi İşaret Tescili için ortak bir çalışma yürütmekteyiz.

tokat-baglari

Fakat bu konuda il bürokrasisi ve Sayın Tokat Valimizle anlaşamıyoruz. Onlar ‘Tokat Yaprağı’ diye tescil alınmasını istiyor ve destekliyorlar. Vali Beyin talimatı ile bu çalışmaları Sanayi İl Müdürlüğü yürütmektedir.

Bizler de ısrarla üç bin yıldır bu topraklarda üretilen asma bağ yaprağının her yerden farklı bir lezzete ve kaliteye sahip olduğunu iddia ediyoruz ki bu tüm Türkiye tarafından bilinen bir gerçektir.

Biz üzüm ve yaprak yetiştiriciliği konusunda iki bin yıllık tecrübeye sahibiz. İki bin yıl önce kabul edilen gerçeği Sayın Valimiz kabul etmek istememektedir. Vali Bey Tokat’ı sadece il merkezinden ibaret bir yerleşim yeri olarak görmekte ve ona göre politikalar izlemektedir. Unutulmamalıdır ki Niksar cevizi, Tokat kebabı, Zile pekmezi, Turhal yoğurtmacı ve Erbaa yaprağı ile bir bütündür. İlçelerin marka değerlerinin artması il merkezini güçlü kılacaktır” dedi.

Yaprak-Dolmasi2

Tokat Valiliği’nin resmi internet sitesinden yaptığı açıklamayı da değerlendiren Coşkun, “Coğrafi işaret tescilinin alınması isteminde valilik devrede değildir. Coğrafi işaret tescili için STK ve resmi kurumlar başvuruda bulunurlar. İlçemizde bir temayül şekildedir. Yöneticilerimiz genellikle STK’larla istişare halinde onlara bazı konuların yapılması için talimat verirler.

yapraksitesi-erbaa

Yapılan basın açıklamasını biz yetersiz buluyoruz. Bizim bildiğimiz gerçekler Sayın Vali beyin bu konuda Sanayi İl Müdürlüğü’ne ve Tokat’taki diğer STK’lara bu konuda çalışma yapılmasıyla ilgili, özellikle Tokat yaprağı konusunda çalışma yapılması konusunda talimat verdiğini net biliyoruz.

Bizim buradaki ana sıkıntımız coğrafi işaret alınması için bilimsel anlamda özelliklerini anlatan raporların üniversiteler tarafından verilmesi gerekiyor. Bizim tek engelimiz üniversite bağlamında yapılacak çalışmalarda bize karşı duyarsız kalınmasıdır” diye konuştu.

341

VALİLİK AÇIKLAMASI

Tokat Valiliği ise resmi internet sitesinden yazılı açıklama yaparak iddialara cevap verdi. Valilikten yapılan açıklamada şöyle denildi:
“Bazı yazılı basın organları ile sosyal medya kuruluşlarında Valiliğimiz izni ile bağ yaprağının coğrafi işaret tescili müracaatının yapıldığına dair haberler yer almıştır.

Bilindiği üzere coğrafi işaretler yörenin kültürü, tarihi, sanatı, sosyolojik yapısı ile birebir ilgili olup yöreye ekonomik değer katmakta ve ayrıca yörenin ulusal ve uluslararası tanıtımında da önemli katkılar sağlamaktadır.

İlimiz coğrafyası ile özdeşleşen bağ yaprağının coğrafi işaret tescilinin alınması gerektiği her platformda Valiliğimizce önerilmiştir. Coğrafi işaret tescil başvuruları mevzuat gereği Türk Patent Enstitüsü’ne yapılmakta olup başvuru için Valilik iznine gerek duyulmamaktadır. Her kurum veya kuruluşun başvuru hakkı bulunmaktadır.

Dolayısıyla sosyal medyada ve bazı yerel basın kuruluşlarında bağ yaprağının coğrafi işaret tesciline ilişkin ilgili kuruma Valiliğimizce müracaat edildiğine dair yer alan haberler gerçeği yansıtmamaktadır.”


Erbaa Yaprağını Yedirir İsmini Yedirmeyiz

Erbaa Yaprağının Tokat Yaprağı adı altında tescillenmesi konusunun gündeme gelmesi Erbaa’da tepkilerin hergeçen gün artırmasına sebeb oluyor.

Geçen hafta sosyal medya üzerinden harekete geçen Erbaa’lılar şimdi daha büyük bir organizasyonla Erbaa Yaprağının isminin Tokat yaprağı olarak değil Erbaa yaprağı olarak tescillenmesi konusunda 26 Mart Cumartesi günü Saat 14:00′ te Binlerce kişi ile Erbaa Cumhuriyet Meydanında bir basın açıklaması yapacaklar.

Basın Açıklamasına İstanbulda yaşayan Erbaa’lıların gücü Erbaa Dernekler Federasyonu’da Tüm STK Başkanlarıyla katılacak.